Delen

Drie gebouwen en twee kunstwerken op ϸ-campus krijgen status gemeentelijk monument

30 januari 2026

Kunst- en cultuurhistorische waarde blijft behouden voor toekomstige generaties.

De
De drie gebouwen en twee kunstwerken: (bovenste rij) Auditorium en Gemini-Zuid, (onderste rij) Ceres, vloerreliëfs en vloermozaïek. Foto's: Rien Boonstoppel en Vincent van den Hoogen (Gemini-Zuid)

De gemeente Eindhoven heeft het voornemen om drie gebouwen en twee kunstwerken op de ϸ-campus als gemeentelijk monument aan te wijzen. Het gaat om het Auditorium, Ceres en Gemini-Zuid, en de vloerreliëfs van Ad Dekkers en het vloermozaïek van Jan Dijker. De vijf objecten vormen samen een belangrijk onderdeel van de cultuur- en kunsthistorische geschiedenis van zowel de universiteit als de stad. De ϸ-campus heeft al een monument; in 2018 werd Metaforum, de voormalige W-Hal, aangewezen als rijksmonument.

De ontwikkeling van de ϸ is onlosmakelijk verbonden met de groei van Eindhoven na de Tweede Wereldoorlog. De gemeente stelde ruimte beschikbaar om op de huidige locatie de tweede Technische Hogeschool van Nederland te bouwen. De campus maakt deel uit van het DNA van de stad. De erfgoedstatus van de voorgedragen panden en kunstwerken bekrachtigt dit.

Bewaren voor toekomstige generaties

, wethouder erfgoed Gemeente Eindhoven: “De ϸ en haar campus zijn intussen onmisbaar voor onze stad. Hier wordt gestudeerd, onderzoek gedaan en startups komen er tot bloei. Een plek waar mensen elkaar ontmoeten, en zelfs feestjes vieren. De ϸ gebouwen en kunstwerken die we als monument voordragen, vertellen een belangrijk verhaal over ons relatief jonge verleden. Door ze nu te beschermen, bewaren we ze voor toekomstige generaties studenten én inwoners.”

Verbinden met de stad

De campus is uitgegroeid tot een openbaar toegankelijk groengebied midden in de stad. Architect en stedenbouwkundige Samuel van Embden nam voor het ontwerp van het universiteitsterrein de stadstuin als uitgangspunt.

Patrick Groothuis, vicevoorzitter College van Bestuur ϸ: “De ϸ-campus is niet alleen een plek om te studeren en te wonen, maar ook een open en groene omgeving voor alle Eindhovenaren en inwoners uit de regio. We nodigen iedereen uit om de campus te bezoeken: voor een wandeling, op de fiets of voor een kop koffie. Met circa 1.500 studenten op de campus investeren we in een prettige verblijfsplek, verbonden met de stad en de Dommelvallei, met aandacht voor natuur, biodiversiteit en dus cultuurhistorische gebouwen en kunstwerken. In een stad die verder verdicht, willen we graag voorzien in de behoefte aan groene plekken om te ontspannen.” De komst van een e van het Rijksmuseum op de campus versterkt de verbinding met de stad nog meer.

Iconen van de campus

Kenmerkend voor de Eindhovense universiteitscampus zijn de modernistische architectonische stijl en het vooruitgangsdenken dat in de vormgeving terugkomt. (Architectenbureau OD205) heeft in de eerste en tweede bouwfase zijn stempel gedrukt op de uitstraling van de campus. Daardoor is het een coherente set van gebouwen. Dat maakt de Eindhovense universiteitscampus uniek ten opzichte van collega-technische universiteiten zoals Delft en Twente.

Bouwkundig erfgoed

De drie gebouwen die de gemeentelijke monumentenstatus krijgen, zijn het Auditorium, Ceres en Gemini-Zuid. Het , dat zich inzet voor behoud van bouwkundig erfgoed, droeg het Auditorium bij de gemeente aan als monument. Op basis van eigen erfgoedonderzoek wijst de gemeente ook Ceres en Gemini-Zuid aan als gemeentelijk monument. 

Kunstcollectie

Naast deze drie gebouwen geeft de gemeente twee kunstwerken op onze campus het stempel ‘historisch waardevol’. Beide kunstwerken maken onderdeel uit van de unieke kunstcollectie van de universiteit. Die kunstcollectie is bijzonder, omdat vanaf de start van de Eindhovense universiteit er veel aandacht was voor kunst die de architectuur versterkte. Campusarchitect en stedenbouwkundige Van Embden speelde daarin een belangrijke rol door voor specifieke locaties kunstenaars een ontwerp te laten maken.

Proces

Het plan om bepaalde gebouwen en kunstwerken aan te wijzen als gemeentelijk monument ligt zes weken ter inzage. In deze periode kan iedereen een reactie geven. Deze reacties worden daarna meegenomen in het definitieve besluit. Verwachting is dat het voor de zomer rond is.

Auditorium

Het Auditorium, bouwjaar 1961-1966, is vanaf de beginjaren het kloppend hart van de ϸ: een markante, brutalistische verschijning, zichtbaar vanaf de Kennedylaan. Sinds de opening door prins Bernhard pakten hier door de jaren heen ministers, eurocommissarissen en topwetenschappers het podium.

Zij-aanzicht Auditorium

Foto's: Rien Boonstoppel

Balkon eerste verdieping

Open ruimte voor Blauwe Zaal

Vooraanzicht Auditorium

Ceres

Ceres, bouwjaar 1957-1959, is het voormalige ketelhuis van de universiteit dat een kenmerkend uiterlijk heeft door de schoorsteen en watertoren. Het kreeg tussen 2009 en 2012 een metamorfose en is nu in gebruik als kantoor- en onderwijsgebouw. Deze transformatie leidde in 2013 tot de onderscheiding Gebouw van het Jaar door BNA (Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus).

Zij-aanzicht Ceres

Foto: Rien Boonstoppel

Interieur Ceres

Foto: Rien Boonstoppel

Ingang Ceres

Foto: Bart van Overbeeke

Ceres

Foto: Bart van Overbeeke

Gemini-Zuid

Gemini-Zuid, bouwjaar 1970-1974, vormt de logistieke ruggengraat van de universiteit. Het verbindt via meerdere loopbruggen de verschillende universiteitsgebouwen met elkaar. Het gebouw is een bepalend element langs de Groene Loper en illustratief voor de tweede bouwfase (1965-1974) van de ϸ-campus. De betonconstructie behoort tot een van de belangrijkste ontwerpen van architectenbureau OD205. Een ander uniek element van Gemini-Zuid is het driedelige kunstwerk ‘Glasproject’ van Jan van Goethem.

Gemini-Zuid voorgevel

Foto: Vincent van den Hoogen

Glaskunst in plafond Gemini-Zuid

Foto: Rien Boonstoppel

Glaskunst in wanden Gemini-Zuid

Foto: Rien Boonstoppel

Gemini-Zuid aan de Groene Loper

Foto: Bart van Overbeeke

Vloermozaïek en vloerreliëfs

Het vloermozaïek van Jan Dijker, bouwjaar 1957, maakte deel uit van het eerste gebouw op het ϸ-terrein. Dijker deed tijdens zijn reizen met de Koninklijke Marine zijn inspiratie op voor de figuren die in het mozaïek zijn verwerkt. Ook de vloerreliëfs van Ad Dekkers, bouwjaar 1970-1972, krijgen erkenning. Deze vier betonnen zitelementen, geïnspireerd op geometrische vormen, ontwierp Dekkers voor de patio’s van het voormalige Rekencentrum van de ϸ. Deze liggen nu tussen de gebouwen Vertigo en Matrix. 

Vloermozaïek Jan Dijker

Foto's: Rien Boonstoppel

Vloerreliëfs Ad Dekkers

Vloermozaïek Jan Dijker

Vloerreliëfs Ad Dekkers

Mediacontact

Het laatste nieuws

Blijf ons volgen