ºÚÁϸ£ÀûÍø

Het (OTP) richt zich op onderzoek dat niet alleen wetenschappelijk vernieuwend is, maar ook direct aansluit bij maatschappelijke uitdagingen. Onderzoekers van verschillende universiteiten kunnen gezamenlijk aanvragen indienen, ook over disciplines heen, waarbij bedrijven en organisaties kunnen aansluiten. De projecten die in deze ronde zijn toegekend, bestrijken dan ook een breed spectrum: van duurzame energie tot medische innovaties, en laten zien hoe samenwerking tussen wetenschap en maatschappij kan leiden tot tastbare impact.

Hieronder beschrijven we de projecten waarvan ºÚÁϸ£ÀûÍø (mede-)aanvrager is:

Afvalwas als warmteopslag

Alexey Lyulin van de faculteit Applied Physics & Science Education onderzoekt in het project Recywax+ hoe afvalproducten kunnen worden omgezet in een duurzame batterij voor warmteopslag. Het idee is om wassen die vrijkomen bij pyrolyse (het verhitten van afval zonder zuurstof, zodat er bruikbare stoffen ontstaan) te combineren met ultrageleidende grafeennetwerken, rasters van piepkleine nanoplaatjes die warmte razendsnel geleiden.

Zo ontstaat een compact en efficiënt systeem voor thermische energieopslag. Denk aan een warmte-accu die net zo oplaadt en ontlaadt als een gewone batterij, maar dan met warmte in plaats van elektriciteit.

Mede-aanvragers vanuit de ºÚÁϸ£ÀûÍø zijn Heiner Friedrich en Henk Huinink. Vanuit de Universiteit Twente is dat .

Op jacht naar onzuiverheden in ijzerpoeder

Een tweede energieproject komt van Xiaocheng Mi (Faculteit Mechanical Engineering). Onder de naam Com-Impure-Iron onderzoeken de wetenschappers ijzerpoeder als duurzame warmtebron. Door het poeder te verbranden ontstaat warmte en energie, waarna het restproduct (ijzeroxide, oftewel roest) met duurzame stroom weer kan worden omgezet in ijzer.

Dit onderzoek richt zich op de onzuiverheden in rendabel ijzerpoeder, zoals ertsen en industrieel afval, die ervoor zorgen dat het ijzer minder efficiënt brandt. Met behulp van natuurkundige modellen en machine learning probeert het team het verbrandingsgedrag van onzuiver ijzerpoeder te voorspellen en verbeteren.

Andere betrokken ºÚÁϸ£ÀûÍø-onderzoekers zijn Peter Bobbert, , Giulia Finotello, Conrad Hessels, Shuxia Tao, Geert Brocks en Jeroen van Oijen.

Nanobubbels tegen kanker

Simona Turco van de Faculteit Electrical Engineering leidt MOMENTUM, dat contrastversterkte echografie naar een hoger niveau wil tillen. Dit betreft een beeldvormingstechniek, bedoeld om o.a. kankercellen op te sporen. Artsen spuiten een contrastmiddel met minuscule gasbelletjes in een bloedvat die de geluidsgolven van een echo veel sterker weerkaatsen dan het bloed zelf zou doen. Daardoor komen de bloedvaten en de doorstroming veel duidelijker zichtbaar op beeld.

Waar klassieke microbellen vooral het vaatstelsel in beeld brengen, kunnen nanobubbels (nog kleinere belletjes, duizend keer dunner dan een haar) diep doordringen in tumorweefsel en zelfs specifieke moleculen opsporen die kenmerkend zijn voor kanker, zogeheten biomarkers. Door deze nieuwe beeldvormingstechnieken te combineren met tumor-op-een-chip-modellen (kankercellen gekweekt in een piepkleine labomgeving), wil het team zo de diagnose van kanker veel nauwkeuriger maken.

Mede-aanvragers zijn Massimo Mischi en Jaap den Toonder van de ºÚÁϸ£ÀûÍø en van de Universiteit Twente.

Slimme slaapmonitoring via de mond

Naast deze drie ºÚÁϸ£ÀûÍø-geleide projecten draagt de universiteit ook bij aan SMILE, een initiatief vanuit de Technische Universiteit Delft waarin een intraorale sensor (een meetinstrument in de mond) wordt ontwikkeld om slaapstoornissen betrouwbaar en langdurig te monitoren.

Vanuit de ºÚÁϸ£ÀûÍø is Rik Vullings (Faculteit Electrical Engineering) als mede-aanvrager betrokken. Het idee is de mondholte te benutten als bron van slaapgerelateerde data, om die vervolgens te koppelen aan gangbare wearables zoals smartwatches.

Zo kunnen patiënten op een comfortabele manier thuis worden gevolgd, in plaats van alleen tijdens dure en beperkte slaaponderzoeken in het ziekenhuis.