“Duurzaamheid is makkelijk gezegd, maar niet makkelijk gedaan”
In aflevering 8 van onze videoserie Boardwalk vertelt collegevoorzitter Koen Janssen over het belang van duurzaamheid voor ons onderwijs, onderzoek, valorisatie en onze bedrijfsvoering.
Wie zijn onze bestuurders? Wat drijft hen en waar houden ze zich mee bezig? In Boardwalk gaan we elk kwartaal op pad met een bestuurder en bezoeken we een bijzondere plek op de campus. In deze aflevering gaan we op pad met collegevoorzitter Koen Janssen. Hij neemt ons mee naar twee plekken op de campus waar gewerkt wordt aan duurzaamheid. “Duurzaamheid moet geen doel op zich zijn, maar verankerd zijn in alles wat we doen en zijn”, aldus Janssen.
De collegevoorzitter is heel duidelijk over de ambities van de ϸ rondom dit thema: “Als universiteit hebben wij de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat toekomstige generaties niet in het gedrang komen.” Hij ziet een belangrijke rol weggelegd voor de ingenieurs die we hier opleiden. “We zorgen ervoor dat duurzaamheid onderdeel is van hun opleiding en dat ze als ingenieurs een bepaalde verantwoordelijkheid meekrijgen. Het zit in het dna van onze opleidingen. Zo kunnen ze in de toekomst als change agents het verschil maken bij het aanpakken van wereldwijde uitdagingen.”
Stimuleren hergebruik
Een voorbeeld van het opleiden van studenten als change agents is de Challenge-Based Learning (CBL)-cursus Circulair Electronics van Lorenzo Ceccarelli, die in 2025 de Sustainability in Education Award won. Deze cursus brengt studenten van verschillende opleidingen samen om mogelijke oplossingen voor elektronisch afval (e-waste) te ontwikkelen. “We kijken samen hoe circulariteit binnen het vakgebied van de elektrotechniek kan worden gestimuleerd.” Vanuit zijn vakgebied ziet Ceccarelli dat de tijd rijp is om verschillende disciplines en vakgebieden samen te brengen en tot actie over te gaan. Er zijn nog weinig businessmodellen of processen beschreven om elektronische producten te hergebruiken, te repareren of eenvoudig te demonteren. Samen met zijn studenten en bedrijven onderzoekt de universitair hoofddocent de mogelijkheden om producten met elektronische componenten duurzamer te (her)gebruiken.
Anna Orzel, studente Sustainable Innovation (IE&IS) en Maria Benvenuti, studente Data Science (M&CS) vertellen in de video waarom ze aan deze cursus deelnemen. “Het is een belangrijk vraagstuk, omdat elektronisch afval voor de snelst groeiende afvalberg op onze planeet zorgt”, licht Anna toe. Maria vult aan: “Wil je elektronica meer circulair maken, dan is het cruciaal om te investeren in methoden voor hergebruik of in nieuwe ontwerpen.”
Verankeren in ons DNA
De collegevoorzitter ziet de uitdagingen die duurzaamheid met zich meebrengt: “Duurzaamheid is makkelijk gezegd, maar niet makkelijk gedaan. Het betekent samenwerken met verschillende disciplines, echt transdisciplinair werken. Daarom is het zo belangrijk om dit in het DNA van onze ingenieurs te verankeren. Zo worden zij de change agents van de toekomst. Precies dát hebben we nodig om die enorme mondiale uitdagingen aan te pakken.”
Niet alleen binnen het onderwijs is duurzaamheid belangrijk, maar ook bij de groei van de campus wordt er rekening mee gehouden. Jansen: “In het zojuist gepresenteerde masterplan laten we zien wat onze plannen zijn voor nieuwbouw, maar ook voor de renovatie van bestaande gebouwen, zoals Gemini-Zuid. We nemen onze verantwoordelijkheid door bijvoorbeeld van het gas af te gaan en materialen te hergebruiken.
Gedreven door nieuwsgierigheid
Ook binnen het onderzoek van de ϸ is duurzaamheid een leidend principe. “We ontwikkelen hier nieuwe ideeën, we voeren onderzoek uit dat door nieuwsgierigheid wordt gedreven. Duurzaamheid als onderzoeksuitgangspunt, leidt tot duurzame producten of processen.”Een vakgebied waar de laatste tien jaar veel onderzoek naar gedaan is binnen de ϸ, is fotonica en fotonische chips.
Martijn Heck professor Photonic Integration: “Het voordeel van fotonische chips is dat ze veel minder energie nodig hebben dan chips die met elektronen werken.” Jansen vult aan: “Door de druk op het energienetwerk, is het nodig om efficiënt met energie om te gaan en daar dragen deze chips aan bij.”
Meer over onze strategie