黑料福利网

Siyuan Liu: STAMP 鈥� Security-aware task planning and control of multi-agent cyber-physical systems

De technische en maatschappelijke ontwikkeling om in toenemende mate systemen, apparatuur en infrastructuur met elkaar te verbinden, verhoogt niet alleen prestaties en functionaliteit, maar brengt eveneens onbedoelde veiligheidsrisico鈥檚 met zich mee van zeer divers karakter.

In haar Veni-project zal Siyuan Liu (Faculteit Electrical Engineering) het concept 鈥渋nformatielekkage鈥� defini毛ren en meten. Daarnaast ontwikkelt ze software voor het plannen van complexe regeltaken, rekening houdend met toegangsmogelijkheden van buitenstaanders. Dit project cre毛ert schaalbare ontwerpregels, waardoor grootschalige systemen gebouwd kunnen worden uit kleinere en geverifieerde componenten. De resultaten beogen de betrouwbaarheid te verhogen van autonoom opererende systemen, o.m. in de gezondheidszorg, de productie-industrie en de kritische infrastructuur.

鈥淒eze financiering is een fantastische erkenning die me in staat stelt een onafhankelijke onderzoekslijn te ontwikkelen. Ook krijg ik de kans om mijn ambitieuze onderzoeksidee毛n voor betrouwbare autonomie verder uit te werken鈥�, aldus Liu. 鈥淢et deze subsidie ontwikkel ik verifieerbare besluitvormingsmethoden waarmee grote teams van autonome systemen op een intelligente, veilige en betrouwbare manier kunnen samenwerken, zonder concessies te doen op het gebied van beveiliging.

In锚s Figueiredo Pereira: MicroTear 鈥� Microfluidic contact lenses for controlled tear collection and analysis

Tranen zijn meer dan emotionele reacties 鈥� ze bieden een venster op onze gezondheid. Ze bevatten biomarkers die vroege tekenen van ziekten zoals Alzheimer kunnen onthullen en helpen bij het monitoren van aandoeningen zoals diabetes. Toch zijn de huidige methoden om tranen te verzamelen voor analyse onbetrouwbaar en vervormen ze vaak signalen.

Voor haar Veni-project ontwikkelt In锚s Figueiredo Pereira (faculteit Mechanical Engineering) zachte contactlenzen met microflu茂dische kanaaltjes en kleppen. Deze lenzen maken gebruik van natuurlijk knipperen om schone, nauwkeurige traanmonsters te verzamelen zonder ongemak.

Deze technologie kan alledaagse ooglenzen transformeren tot een krachtig hulpmiddel voor niet-invasieve ziekte-detectie en continue gezondheidsmonitoring, waardoor preventieve zorg eenvoudig, naadloos en toegankelijk wordt.

鈥淒eze Veni-beurs is een belangrijke stap in mijn academische carri猫re. Het biedt mij de kans om een veelbelovende nieuwe onderzoeksrichting te verkennen op het gebied van gezondheidsmonitoring via tranen, zegt Figueiredo Pereira. Mijn doel is om alledaagse contactlenzen met behulp van microflu茂dische technologie te transformeren tot slimme, draagbare apparaten die continu en zonder ongemak inzicht geven in iemands gezondheid.

Marianna Capasso: Rethinking Responsibility in the Age of Generative Artificial Intelligence

Generatieve Kunstmatige Intelligentie (GenAI) wordt steeds vaker gebruikt in de samenleving, van werkplekken tot de gezondheidszorg. Deze systemen kunnen echter aanzienlijke schade veroorzaken. Wie is verantwoordelijk wanneer deze schade zich voordoet?

Bestaande benaderingen van morele verantwoordelijkheid richten zich op actoren en gaan voorbij aan de structurele processen achter GenAI, waaronder grootschalige datatraining die onevenredige schade veroorzaakt.

Het Veni-project van Marianna Capasso (faculteit Industrial Engineering & Innovation Sciences) richt zich op de verantwoordelijkheid van generatieve AI-systemen, zoals chatbots. Op basis van praktijkgerichte analyses ontwikkelt zij een kader dat sociale rechtvaardigheid centraal stelt bij het aanpakken van structurele uitdagingen die deze technologie met zich meebrengt. Het kader biedt zowel theoretische als praktische handvatten om verantwoordelijkheid in het tijdperk van generatieve AI beter vorm te geven.

Deze financiering is een belangrijke stap in mijn academische loopbaan, zegt Capasso. De subsidie stelt mij in staat een onafhankelijke onderzoekslijn op te bouwen en samen met experts verantwoordelijkheid in het GenAI-tijdperk opnieuw te defini毛ren. Ik wil bijdragen aan een nieuwe benadering waarin sociale rechtvaardigheid centraal staat bij het aanpakken van de uitdagingen die generatieve AI met zich meebrengt.

Ruisheng Su: Uncovering the hidden half 鈥� Image-based decision support beyond technical stroke treatment success

Ischemische beroerte is een veelvoorkomende aandoening die pati毛nten, hun families en de gezondheidszorg zwaar belast. Ondanks belangrijke vooruitgang in de behandeling herwint ongeveer de helft van de pati毛nten geen functionele zelfstandigheid, zelfs niet na een succesvolle ingreep. Deze zogenoemde 'verborgen helft' is nog steeds onvoldoende begrepen.

Het Veni-project van Ruisheng Su (faculteit Biomedical Engineering) richt zich op een beter begrip van het herstel van de hersendoorbloeding na een beroerte. Daarbij onderzoekt hij hoe gegevens uit medische beeldvorming samenhangen met klinische uitkomsten.

Door deze kennis te verwerken in uitlegbare AI-modellen wil hij bijdragen aan meer gepersonaliseerde behandelstrategie毛n, met als doel het herstel en de kwaliteit van leven van beroertepati毛nten te verbeteren.

Deze subsidie stelt mij in staat onderzoek te doen op het snijvlak van medische beeldvorming, uitlegbare AI en neurovasculaire interventies, zegt Su. Achter elke medische scan schuilt een pati毛nt voor wie beter inzicht in herstelprocessen het verschil kan maken. Ik hoop dat mijn onderzoek daaraan kan bijdragen.

Luuk van Laake: Bio-inspired fluidic circuits for autonomous soft robots

Zachte robots zijn robots die worden gemaakt van zachte materialen zoals rubber. Deze robots zijn in sommige toepassingen veiliger en veelzijdiger dan robots van staal en aluminium. Het ontwerpen en besturen van zachte robots is echter niet eenvoudig, juist omdat ze zo flexibel zijn.

In zijn Veni-project probeert Luuk van Laake (faculteit Mechanical Engineering) zachte robots te ontwerpen die eenvoudig zijn, maar die toch autonoom complexe taken kunnen uitvoeren door interactie met hun omgeving.

Deze nieuwe kennis, ge茂nspireerd door de natuur, zal in de toekomst geavanceerde toepassingen van zachte robotica in de agri-food, industrie en medische wereld mogelijk maken.

Deze Veni-beurs stelt mij in staat een onderzoeksvraag te verkennen die mij na aan het hart ligt en tegelijkertijd een eigen onderzoekslijn op te bouwen, zegt Van Laake. Het onderzoek moet het mogelijk maken om besturingssystemen voor zachte robots sneller en effici毛nter te ontwerpen. Daarnaast hoop ik bij te dragen aan de toepassing van zachte robotica buiten het laboratorium, bijvoorbeeld in zoek- en reddingsrobots en medische hulpmiddelen.

Hilde Weerts: Algoritmes sturen steeds vaker belangrijke besluiten, maar werken ze wel?

Algoritmes spelen steeds vaker een rol bij belangrijke beslissingen, bijvoorbeeld over werk, sociale uitkeringen en gezondheidszorg. Daarbij kunnen zij echter fundamentele rechten aantasten, zoals het recht op niet-discriminatie.

Volgens de wet kan een algoritme dat zowel schadelijk als ineffectief is niet worden gerechtvaardigd. Maar in de praktijk weten we vaak niet of algoritmes naar behoren werken.

Het Veni-project van (faculteit Mathematics and Computer Science) richt zich op de ontwikkeling van nieuwe interdisciplinaire standaarden voor het beoordelen van algoritmes. Door inzichten uit zowel het recht als de computerwetenschappen te combineren, wil zij de effectiviteit van algoritmes beter kunnen evalueren en bijdragen aan een sterkere bescherming van fundamentele rechten.

Nadia Erkamp: Het begrijpen van de gastenlijst van een eiwit-bijeenkomst

In onze cellen komen eiwitten vaak dynamisch samen in compartimenten. Deze bijeenkomsten zorgen ervoor dat eiwitten met elkaar kunnen samenwerken en zo de cel en ons gezond houden. Wanneer er echter fouten worden gemaakt in de gastenlijst, kunnen eiwitten ongewenste interacties aangaan, wat kan leiden tot ziekte.

In dit door Veni gefinancierde project zal Nadia Erkamp (faculteit Biomedical Engineering) deze gastenlijst onderzoeken. Ze ontwerpt hiervoor een opstelling die gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie om zelfstandig experimenten uit te voeren. Het doel is de gastenlijst te begrijpen en beter inzicht te krijgen in hoe cellen functioneren.

鈥淥nderzoek dat verder gaat dan de huidige stand van de techniek vereist naar mijn idee een langetermijnverbintenis en de bereidheid om risico's te nemen. De VENI-subsidie 鈥嬧赌媘aakt dit mogelijk鈥�, zegt Erkamp. 鈥淏egrijpen hoe onze cellen gezond blijven, is essentieel voor onze eigen gezondheid. Mijn project levert een kleine, maar belangrijke bijdrage aan deze inspanning.鈥�

Claudia Reyes San Martin: Het beschermen van de mitochondri毛n in de diepvries

Het invriezen van cellen en weefsels is essentieel voor de moderne geneeskunde, maar mitochondri毛n, de kleine energiecentrales van de cel, beschadigen vaak tijdens het invriezen, waardoor ze na ontdooien niet meer functioneren.

Voor haar door Veni gefinancierde project zal Claudia Reyes San Martin (faculteit Chemical Engineering and Chemistry) nieuwe methoden ontwikkelen om deze schade beter te begrijpen en te beperken.

Met kwantumsensoren en speciaal ontworpen materialen die ijs be茂nvloeden, onderzoekt ze waarom mitochondri毛n hun functie verliezen en hoe dit kan worden voorkomen. Met deze kennis kan de preservatie van biologisch materiaal worden verbeterd. Dit is essentieel voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen die afhankelijk zijn van gezonde, functionerende mitochondria.

Deze financiering stelt mij in staat een fundamentele vraag binnen de cryobiologie te onderzoeken: waarom mitochondri毛n hun functie verliezen tijdens het invriezen en hoe die schade kan worden voorkomen, zegt Reyes San Martin. Door de processen achter vriesgerelateerde schade aan mitochondri毛n op nanoschaal beter te begrijpen, hoop ik bij te dragen aan betere en voorspelbaardere resultaten bij langdurige cryopreservatie.

Fahim Shakib: Complexity-Aware Learning in Safety-Critical Dynamical Systems

Neurale netwerken bieden krachtige methoden voor het modelleren en regelen van complexe dynamische systemen, maar schaalbaarheid, effici毛ntie en veiligheid blijven grote uitdagingen.

Voor zijn Veni-project probeert Fahim Shakib (faculteit Mechanical Engineering) de theoretische basis te leggen voor complexiteitsbewuste en veilige kunstmatige intelligentie (AI) voor dynamische systemen. Daarbij wordt modelcomplexiteit tijdens het leerproces meegenomen, terwijl prestaties en veiligheid met formele garanties behouden blijven.

Door systeemtheoretische principes te combineren met leerstrategie毛n kunnen modellen worden getraind die geschikt zijn voor real-time inzet op platforms met beperkte middelen. De methodes worden gevalideerd op veiligheidskritische systemen en dragen bij aan effici毛nte en certificeerbare AI voor toepassingen in de hightechsector, de gezondheidszorg en de energiesector.

Ik kijk ernaar uit om mij de komende jaren te richten op veilige en complexiteitsbewuste AI voor dynamische systemen, zegt Shakib. Met dit project hoop ik bij te dragen aan veilige en duurzame AI door de ontwikkeling mogelijk te maken van intelligente systemen die zowel effici毛nt als aantoonbaar veilig zijn.

Laura Rijns: Elektrische reparatie van neurale ziektes met cellulaire precizie

Neuronale ziektes zoals Parkinson, Alzheimer en multiple sclerose kenmerken zich door verstoringen in de elektrische communicatie tussen neuronen.

Traditionele 鈥榗hemische鈥� behandelingen met medicijnen zijn systemisch en kunnen bijwerkingen hebben, terwijl nieuwe elektrische methodes neurale activiteit directer en preciezer kunnen be茂nvloeden. Echter stimuleren huidige elektronische materialen op weefselniveau, zonder onderscheid te maken tussen verschillende celtypes.

Laura Rijns (faculteit Biomedical Engineering) zal haar Veni-beurs gebruiken om elektrische hydrogelmaterialen te ontwikkelen die neuronen kunnen binden en moduleren op individueel celniveau.

Door elektrische hydrogelen te combineren met celtype-specifieke herkenning van neurale cellen, opent deze aanpak nieuwe perspectieven voor precieze elektrische behandeling van neurale ziektes.

Ik kan niet wachten om aan de slag te gaan met deze nieuwe onderzoeksrichting naar supramoleculaire bio-elektronische materialen, zegt Rijns. Mijn doel is om neurale interfaces te ontwerpen die specifieke zenuwcellen kunnen be茂nvloeden. Op termijn kan dat bijdragen aan preciezere behandelingen van neurologische aandoeningen, zoals multiple sclerose.

Tom van der Pol: Zwakke interacties maken een krachtig elektronisch materiaal

De meest effici毛nte computer is nog altijd het menselijke brein. Om dit opmerkelijke systeem na te bootsen en biologie met technologie te integreren, onderzoeken wetenschappers zachte materialen die zowel elektriciteit als ionen kunnen geleiden.

Tegelijkertijd ontwikkelen andere onderzoekers Lego-achtige systemen die net zo dynamisch zijn als het menselijk lichaam.

Het Veni-project van Tom van der Pol (faculteit Chemical Engineering and Chemistry) brengt beide benaderingen samen om te bestuderen hoe deze moleculaire 鈥渂ouwblokken鈥� zich gedragen wanneer ze elektronische en ionische signalen te verwerken krijgen. Een beter begrip van dit samenspel zal leiden tot geavanceerde materialen met toepassingen in zowel de geneeskunde als de informatietechnologie.

Ik hoop de basis te leggen voor responsieve organische elektronica die reageert op externe prikkels, zoals licht en warmte, aldus Van der Pol. Uiteindelijk wil ik bijdragen aan de ontwikkeling van dynamische bio-elektronica: flexibele elektronische systemen die zich, net als cellen en weefsels, kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden.