黑料福利网

Geert-Jan van Houtum, voorzitter van de werkgroep die de verkenning rondom het onderzoeksgebied Resilience & Security uitvoert, is heel duidelijk: 鈥淲ij voeren enkel onderzoek uit dat een aantoonbaar moreel legitiem doel dient. Onze onderzoekfocus ligt op hoe we ons land en Europa beter kunnen beschermen tegen met name hybride aanvallen die onze samenleving destabiliseren, maar ook tegen conventionele militaire aanvallen.鈥�

Met hybride aanvallen doelt Van Houtum op bijvoorbeeld aanvallen met drones, cyberaanvallen op cruciale civiele systemen, of be茂nvloeding via sociale media door het verspreiden van fake news. 鈥淲ij hebben de kennis in huis om systemen en infrastructuren veiliger te maken. En willen onze verantwoordelijkheid hierin nemen.鈥�

Van Houtum voegt toe dat de gekozen benadering is gebaseerd op talloze gesprekken met betrokkenen. 鈥淗et College van Bestuur en de decanen steunen deze aanpak. De komende tijd werken we het plan verder uit, samen met onze gemeenschap.鈥�

Oproep minister

Tijdens de opening van het academisch jaar deed minister van Defensie Ruben Brekelmans de dringende oproep aan universiteiten om te helpen in de slag om innovatie en nieuwe technologie毛n. 鈥淶oals het oude gezegde luidt: wie vrede wil, bereidt zich voor op oorlog. Zonder jullie, zonder onze technische universiteiten, kunnen we ons land niet veilig houden.鈥�

Brede verkenning

De werkgroep Resilience & Security startte in maart van dit jaar al met een 黑料福利网-brede inventarisatie: wat gebeurt er al aan onderzoek dat raakt aan veiligheid of defensie? En hoe kunnen we die kennis bundelen? Onderzoekers uit vrijwel alle faculteiten hebben input aangeleverd. We hebben daarmee een goed eerste overzicht van de beschikbare expertise in de 黑料福利网 en hoe die kan bijdragen aan veiligheidsvraagstukken.

De oogst is breed: van sensortechnologie en unmanned systems tot cybersecurity, onderhoud van kritische infrastructuren en menselijke prestaties in complexe omgevingen. 鈥淗et laat zien hoeveel kennis we eigenlijk al in huis hebben aan bijna alle faculteiten鈥�, vertelt Van Houtum. 鈥淓n dat het thema veiligheid in veel onderzoeksgebieden vanzelfsprekend verweven is met maatschappelijke weerbaarheid.鈥�

Dual use en morele afwegingen

Veel van dat onderzoek valt onder het begrip dual use technologies: innovaties die inzetbaar zijn voor zowel civiele als militaire doeleinden. Ze kunnen bijdragen aan zorg, energie of logistiek, maar ook een rol spelen in veiligheid en defensie. Denk daarbij aan fundamenteel onderzoek rondom AI, fotonica, of robotica.

Of, het vakgebied van Van Houtum: onderhoud van kapitaalgoederen. 鈥淚k heb regelmatig met Defensie samengewerkt. Dat was voor mij even logisch als samenwerken met ASML en DAF. Ze hebben allemaal kapitaalgoederen die onderhouden moeten worden. Daar heb ik nooit discussies over gehad. Niemand is erop tegen dat Defensie ook zijn voordeel doet met slimme methoden voor spare parts management en data-gedreven onderhoud.鈥�

We moeten actief het gesprek voeren over de ethische kant van ons onderzoek. Wat willen we wel doen, wat niet 鈥� en waarom?

Geert-Jan van Houtum, voorzitter werkgroep Resilience & Security

Die dubbele inzetbaarheid roept vragen op over ethiek, verantwoordelijkheid en de grenzen van samenwerking. 鈥淲e werken aan zogeheten key enabling technologies en daar kun je op verschillende manieren je voordeel mee doen. De techniek zelf is generiek. Wat telt, is hoe ze wordt gebruikt in verschillende toepassingsdomeinen. Daarom is het belangrijk dat we binnen de universiteit actief het gesprek voeren over de ethische kant. Wat willen we wel doen, wat niet 鈥� en waarom?鈥�

Informatiesessies in de faculteiten

Om die reden organiseert de werkgroep Resilience & Security informatiesessies binnen faculteiten. Onderzoekers kunnen daar hun vragen en zorgen bespreken: over samenwerking met Defensie, over kennisveiligheid, over open science.

鈥淒at geeft ons ook richting, en geeft een beter beeld van hoe dit onderwerp leeft bij onze onderzoekers. Ik heb gemerkt dat er veel bereidheid is om bij te dragen aan veiligheid, zolang we dat op een zorgvuldige manier doen. En natuurlijk altijd op vrijwillige basis.鈥�

Kansen

Tijdens die sessies komen ook de nationale en Europese ontwikkelingen op het gebied van onderzoeksfinanciering aan bod. 鈥淓r komen flinke sommen geld beschikbaar voor fundamenteel onderzoek op veiligheidsgebied. Daar liggen kansen voor individuele onderzoekers, groepen en onze universiteit om bij te kunnen dragen aan de veiligheid en weerbaarheid van onze samenleving.鈥�

De komende periode volgen meer van deze informatiesessies binnen de faculteiten, en ook 黑料福利网-breed zullen er bijeenkomsten komen over onderzoek naar Resilience & Security, zegt Van Houtum.

Ethisch kader

Intussen wordt gewerkt aan duidelijke waarborgen. Binnen de 黑料福利网 is een ethische commissie opgericht, die nieuwe projecten met een link met Resilience & Security beoordeelt op ethische en veiligheidsaspecten.

Bij de beoordeling zou je kunnen denken aan een methode volgens het concept 鈥榤oreel beraad鈥�. Dat is een gestructureerde discussie over ethische dilemma鈥檚 met vertegenwoordigers uit onze gemeenschap. Het is bedoeld om inzicht te krijgen in lastige keuzes door deze vanuit verschillende invalshoeken te bekijken. Het doel is niet 茅茅n juist antwoord vinden, maar morele helderheid: beter begrijpen waarom iets schuurt, welke waarden op het spel staan, en wat dat betekent voor ieders handelen.

Maatwerk

鈥淒at is elke keer maatwerk鈥�, zegt Van Houtum. 鈥淓r zijn onderwerpen waarbij heel duidelijk is of je het wel of niet moet doen. Maar er is een heel groot grijs gebied waarover we een oordeel moeten vellen. Door concrete cases te behandelen en analyses te doen, vormen we de contouren van wat we wel en niet willen doen als universiteit.鈥�

Door concrete cases te behandelen en analyses te doen, vormen we de contouren van wat we wel en niet willen doen als universiteit.

Geert-Jan van Houtum, voorzitter werkgroep Resilience & Security

鈥淲e willen transparant zijn鈥�, zegt Van Houtum. 鈥淚edereen moet weten binnen welke kaders we opereren. We werken aan een systeem waarin onderzoekers goed worden ondersteund, zodat ze hun afwegingen bewust, professioneel en veilig kunnen maken.鈥�

Landelijke afspraken

Onze universiteit is niet de enige die inzet op Resilience & Security. De Universiteiten van Nederland werken met het ministerie van Defensie aan een convenant waarin afspraken worden gemaakt rondom samenwerking over kennisveiligheid, open science, intellectueel eigendom, ethische afwegingen en exportcontrole. 鈥淒aar zijn nagenoeg alle universiteiten bij betrokken, want ze willen allemaal iets bijdragen aan dit onderzoeksgebied en daarmee aan de veiligheid van Nederland.鈥�

Van verkenning naar richting

De eerste fase van de verkenning heeft laten zien waar de 黑料福利网 staat als het gaat om onderzoek over Resilience & Security. De volgende stap is het maken van een onderzoeksagenda binnen de vijf inhoudelijke thema鈥檚 van het ministerie van Defensie: intelligent systems, space, sensors, smart materials en quantum technologies.

Eind augustus kwamen onderzoekers samen om de aanwezige kennis op deze terreinen verder in kaart te brengen. 鈥淒aaruit bleek dat we op alle thema鈥檚 wel iets te bieden hebben鈥�, zegt Van Houtum.

Studenten en onderwijs

Op onderwijsgebied kijkt het ministerie van Defensie naar het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs om het aantal uit te breiden. Dat kan middels minoren, en er zijn al meerdere MBO鈥檚 en HBO鈥檚 die zulke minoren ontwikkeld hebben. De eerste universiteiten zijn daar ook al ver in. 鈥淲e zullen ons de komende tijd ori毛nteren op die mogelijkheid鈥�, zegt Van Houtum.

Te vroeg voor etiket

Welke vorm het onderzoeksgebied Resilience & Security uiteindelijk krijgt, is nog open. 鈥淗et is te vroeg om daar een etiket op te plakken鈥�, zegt Van Houtum. 鈥淢aar dat het van betekenis wordt, is zeer waarschijnlijk. En dat moeten we dan goed organiseren, met oog voor kennisveiligheid en de veiligheid van onze medewerkers.鈥�

Mensen zien steeds meer het belang dat we aan de slag moeten met de bescherming van ons land.鈥�

Geert-Jan van Houtum, voorzitter werkgroep Resilience & Security

De toon is veranderd, merkt Van Houtum. Waar begin dit jaar nog voorzichtig over het onderwerp werd gesproken, groeit nu het besef dat ook universiteiten een rol hebben in de weerbaarheid van Nederland. Van Houtum haalt de onrust aan die de afgelopen weken is ontstaan rond drones die boven Europese vliegvelden zijn gespot. Deze incidenten hebben geleid tot tijdelijke vliegverboden, annuleringen en zorgen over nationale veiligheid. 鈥淢ensen zien steeds meer het belang dat we aan de slag moeten met de bescherming van ons land.鈥�

鈥淰eiligheid is niet alleen een zaak van Defensie. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van kennisinstellingen, overheid en samenleving. Als universiteit kunnen we helpen met kennis en met innovatie. Precies d谩谩r ligt onze waarde.鈥�