‘Studentenhuisvesting gaat niet alleen over stenen, maar vooral over mensen’
Dit is het tweede verhaal in een serie rondom het Beethovenprogramma. De opdracht van Gerke Kok is om ervoor te zorgen dat er tot 2033 5.400 extra studentenwoningen komen in en rondom Eindhoven. Daarbij heeft hij het welzijn van onze studenten hoog in het vaandel staan.
Wie denkt dat studentenhuisvesting vooral een kwestie is van bouwen, vergist zich. Voor Gerke Kok, regisseur studentenhuisvesting bij Campus & Facilities, draait zijn werk om geduld, timing en veel afstemmen met de juiste partijen. Vaak buiten beeld en soms tegen de stroom in, werkt hij aan een duidelijke opgave: de komende jaren 5.400 extra studentenwoningen realiseren in en rond Eindhoven. De afgelopen maand zijn daarin grote stappen gezet.
Geduld, verbindingskracht, oog hebben voor mogelijkheden, kunnen omgaan met tegenslag, strategisch kunnen denken, en een lange adem hebben. Dat zijn essentiële eigenschappen die iemand in de rol van regisseur studentenhuisvesting aan onze universiteit moet hebben.
Gerke Kok, ruim drie jaar werkzaam bij Campus & Facilities in die rol, bezit veel van deze eigenschappen. “Al is geduld hebben niet mijn sterkste punt. Maar ik heb geleerd dat ik me niet druk maak om dingen waar ik geen invloed op heb. Zolang er progressie in zit, steek ik er tijd en energie in.”
5.400 extra studentenwoningen
Zijn opdracht is om ervoor te zorgen dat er de komende jaren in Eindhoven en de regio 5.400 studentenwoningen bij komen. “Dat getal komt niet uit de lucht vallen”, zegt Kok. “Het is gekoppeld aan de groeiambities binnen het Beethoven-programma. Als we hier talent willen opleiden en behouden, dan moeten studenten hier ook goed kunnen wonen.”
De afgelopen periode zijn er belangrijke stappen gezet om deze opgave dichterbij te brengen. Zo hebben de ϸ, Fontys Hogeschool, de gemeente Eindhoven en studentenhuisvesters Vestide/Woonbedrijf en SSH een intentieverklaring ondertekend waarin ze zich committeren aan de realisatie van die 5.400 studentenwoningen.
Woontorens tegenover campus
De partijen hebben samen gekeken naar mogelijke locaties voor studentenhuisvesting in de stad. Ze werken aan zo’n vijftien projecten waaronder de bouw van voor studenten aan de Dorgelolaan. Die bieden straks onderdak aan zo’n duizend studenten. De bouw ervan start in 2028.
“Dat zal gaan om vijfhonderd studio’s en vijfhonderd groepswoningen met gemeenschappelijk sanitair en keukens”, zegt Kok. Hij heeft ervoor geijverd dat minimaal de helft van de woningen onzelfstandig zijn, dus met gemeenschappelijke ruimtes.
Locaties in Eindhoven
Andere projecten voor studentenhuisvesting zijn het voormalige VGZ-gebouw (circa 130 units) bij het NS-station, Fontys-campus De Rachelsmolen (circa 350 units), het terrein waar nu nog het Máxima Medisch Centrum zit (circa 500 units), Sectie C (tussen de 250-400 units) en De Caai (circa 250 units).
Het is mooi om te zien dat al die gesprekken uiteindelijk leiden tot échte stappen. We zijn er nog lang niet, maar dit laat zien dat het kan.
Regisseur studentenhuisvesting Gerke Kok
Tegelijkertijd werken de ϸ en de gemeente aan de ontwikkeling van 750 tijdelijke woningen op sportpark De Hondsheuvels. En ook buiten Eindhoven wordt vooruitgekeken: samen met de gemeente Roermond wordt verkend of bij het station ruimte is voor studentenhuisvesting.
Voor Kok zijn dit de momenten waarvoor hij het doet. “Soms voelt het alsof je vooral aan het praten bent en weinig ziet gebeuren”, zegt hij. “En dan ineens vallen dingen op hun plek. Dat geeft energie. Ik vind het mooi om te zien dat al die gesprekken uiteindelijk leiden tot echte stappen. We zijn er nog lang niet, maar dit laat wel zien dat het kan.”
De hightechbedrijven in de Brainportregio groeien als kool en hebben de komende jaren tienduizenden nieuwe talenten nodig, vooral op het gebied van semicon.
Binnen Project Beethoven investeren het Rijk, de provincie en de Brainportregio tot 2030 € 2,51 miljard in publieke voorzieningen in Brainport en omgeving. Een onderdeel van Beethoven is een landelijk plan om talent aan te trekken voor de semiconindustrie.
Die talenten zijn nodig op alle niveaus: van MBO tot universitair. De ϸ werkt daarvoor intensief samen met andere onderwijsinstellingen in de Brainportregio, en met andere technische universiteiten. Onze universiteit ontvangt tot en met 2030 ruim € 90 miljoen euro uit Den Haag om die extra talenten op te leiden.
Foto: Bart van Overbeeke
Eindhoven kraakt en piept
“De Brainportregio zit op Randstadniveau in economische power én in de uitdagingen die dat met zich meebrengt. De stad kraakt en piept”, schetst Kok. Ook een kamer vinden in Eindhoven is tegenwoordig moeilijk. “Het is een forse opgave, en ik voel de druk, maar ik lig er niet wakker van. Ik vind het ook wel lekker om te weten waarvoor ik het doe.”
De universiteit mag zelf geen geld uitgeven aan studentenhuisvesting. Dat betekent dat we altijd aan de vragende kant zitten.
Regisseur studentenhuisvesting Gerke Kok
De crux in dit verhaal is dat onze universiteit zelf geen cent mag uitgeven aan het realiseren van deze forse opdracht. Regelmatig krijgt Kok de vraag waarom de universiteit niet zélf studentenwoningen bouwt op onze campus om aan de enorme vraag naar huisvesting te voldoen. Kok: “Het geld dat we krijgen van het Rijk is bedoeld voor onderwijs, onderzoek en valorisatie. We mogen dus niets uitgeven aan studentenhuisvesting.”
Versnellen zonder geld
“Het is mijn taak om te kijken hoe we het proces naar meer studentenwoningen kunnen versnellen, zonder dat we er zelf geld in investeren.” De partijen waarmee Kok daarvoor aan tafel aanschuift, zijn gemeentes, woningcorporaties, projectontwikkelaars en vastgoedeigenaren.
“Gemeentes zijn heel goed in beleid maken, maar de uitvoering van dat beleid blijkt echt lastig”, formuleert Kok voorzichtig. ”Ik probeer zo vroeg mogelijk aan tafel te komen bij de gemeente als er gekeken wordt naar grootschalige gebiedsontwikkelingen in de stad. Ik kijk mee of we studentenhuisvesting op voorhand al in het programma kunnen opnemen, en hoe we dat concreet kunnen maken.”
“Ik ben altijd op zoek naar hoe we dingen mogelijk kunnen maken. Daarbij is het soms nodig om niet over, maar wel óp de lijntjes te kleuren. De gemeente wordt daarom wel eens gek van mij”, zegt hij met een glimlach.
Ik ben altijd op zoek naar hoe we dingen mogelijk maken. Daarbij is het soms nodig om niet over, maar wel óp de lijntjes te kleuren.
Regisseur studentenhuisvesting Gerke Kok
“Ik zit ook veel in de stad, heb gesprekken met vastgoedeigenaren en zorg dat ik op de hoogte ben van wat er speelt in de regio.” Kok werkt graag met lokaal gewortelde vastgoedontwikkelaars. “Je merkt dat die met een ander oog naar de ontwikkeling van de stad kijken. Het gaat ze niet alleen om geld verdienen, maar ook om wat de stad nodig heeft.”
Wederzijdse afhankelijkheid
“De gemeente en wij hebben elkaar nodig, er is wederzijdse afhankelijkheid. Een goede relatie is daarom cruciaal voor een goede samenwerking.” En die relatie is de laatste jaren steeds beter geworden, zegt Kok.
“Ondanks het feit dat we als universiteit geen geld of ruimte kunnen bieden, merk ik dat we toch een graag gezien gast zijn aan de overlegtafel. Dat is een positieve ontwikkeling.”
De ϸ is een graag geziene gast aan de overlegtafel, ondanks het feit dat we geen geld of ruimte te bieden hebben.
Regisseur studentenhuisvesting Gerke Kok
Afgelopen december heeft de gemeente Eindhoven ook een regisseur studentenhuisvesting in de arm genomen. “Daarmee is niet alles in één keer opgelost, maar het is een positieve ontwikkeling die aangeeft dat de gemeente serieus bezig is met dit vraagstuk. Overigens is ook Fontys bezig met het werven van een regisseur studentenhuisvesting.”
Intentieverklaring
Dat iedereen serieus is over het vraagstuk studentenhuisvesting, blijkt ook uit de onlangs getekende intentieverklaring om de komende acht jaar 5.400 nieuwe studentenwoningen te realiseren in Eindhoven.
Locatie, locatie, locatie
De belangrijkste uitdaging is het vinden van goede locaties om studentenwoningen te realiseren. “De verdichtingsopgave van Eindhoven vanwege de groei is fors. Er zijn niet alleen meer studentenwoningen nodig, maar ook scholen, sportvoorzieningen, gezondheidszorg, gewone woningen. Er zijn zoveel belanghebbenden voor een beperkte ruimte. En als je iets vindt, zijn er vaak meer partijen die er iets mee willen.”
Kok merkt dat regelmatig wordt gewezen naar onze campus als locatie voor meer studentenhuisvesting. In 2024 werd nog studentencomplex Haven op de campus geopend. Dit complex, met bijna achthonderd studentenwoningen, wordt verhuurd door studentenhuisvester Vestide, onderdeel van Woonbedrijf. “We zijn zeer content met hoe we dit complex met Vestide hebben kunnen realiseren.”
Daarnaast zijn er studentenkamers in Luna en Aurora op de campus. De studio’s in Luna worden verhuurd door Plaza, onderdeel van Mosaic World. De kamers in Aurora door Vestide, de studentenhuisvestingstak van Woonbedrijf.
“In totaal hebben we vijftienhonderd studentenwoningen op de campus, dat is meer dan tien procent van onze studentenaantallen en dat is genoeg”, zegt Kok.
“We zijn een groene campus met de Dommel die erdoorheen slingert, en fungeren als groene long van de stad. Dat willen we graag zo houden, en de gemeente is het daarmee eens.”
“Bovendien”, zo voegt Kok toe. “Kunnen we niet zomaar ergens gaan bouwen op de campus. Er staan veel complexe labgebouwen waarin onderzoek wordt gedaan dat trillingsgevoelig is. Daar kun je niet in de buurt bouwen.”
Onze campus fungeert als groene long van de stad Eindhoven. Dat willen we graag zo houden, en de gemeente ook.
Regisseur studentenhuisvesting Gerke Kok
Stoom afblazen
Kok is met veel projecten tegelijkertijd bezig. Toch is zijn werk vaak niet direct zichtbaar. “Het is ook mijn bedoeling om onder de radar te werken. Ik heb momenteel veel ijzers in het vuur. Tien projecten zijn al heel concreet, en voor nog twintig andere projecten zijn we serieus aan het kijken wat de mogelijkheden zijn voor studentenhuisvesting.”
Wat die projecten precies zijn, vertelt hij liever niet. “Veel trajecten zijn vertrouwelijk en we willen eerst alles afstemmen met eigenaren en omwonenden voordat we iets over mogelijke projecten naar buiten brengen, dat is wel zo netjes.”
Niet alles wat je beetpakt, lukt ook. Dat is wel eens frustrerend, maar ik heb altijd meer ijzers in het vuur.
Regisseur studentenhuisvesting Gerke Kok
Plannen lopen regelmatig spaak, heeft Kok ervaren. “Ik heb een aantal casussen gehad waarbij de finish in zicht was, maar die uiteindelijk toch niet doorgingen. Dat is onderdeel van het spel in vastgoedontwikkelland. Niet alles wat je beetpakt, gaat lukken. Dat is wel eens frustrerend”, zegt hij. “Dan belt een vastgoedeigenaar me en gaan we samen een biertje drinken en stoom afblazen. Dat hoort er ook bij.”
Welzijn staat voorop
Studentenhuisvesting gaat volgens Kok niet alleen over stenen, maar vooral over mensen. “Het welzijn van onze studenten is een enorm belangrijke factor. We willen studenten een plek kunnen bieden als ze hier naartoe komen. Niet tijdelijk, niet onzeker.”
Daarom spreekt de ϸ met verhuurders af dat studenten een campuscontract krijgen. “Dan mogen studenten in hun kamer blijven wonen zolang ze studeren. Andere universiteiten werken met jaarcontracten, maar je ziet dat dat ten koste gaat van welzijn en studieresultaten. Als je constant stress hebt over waar je volgend jaar woont, kun je niet floreren.”
Ook PhD’s horen nadrukkelijk tot de doelgroep wanneer het gaat om het realiseren van meer woonruimte, zegt Kok. “Zij zitten vaak aan de onderkant van de woningmarkt. We zoeken actief naar plekken voor PhD’s, ook buiten Eindhoven. We kijken met een internationale blik naar de afstand. Voor buitenlandse studenten zijn steden als Helmond of Roermond erg dichtbij de campus. Goede bereikbaarheid is daarbij een belangrijk criterium.
Dilemma
Een terugkerend dilemma is het type woning. “De markt wil het liefst studio’s bouwen, want die leveren het meeste op en hebben de hoogste beleggingswaarde. Maar sociaal gezien zijn ze problematisch. Zonder goede sociale gezamenlijke voorzieningen is de kans op vereenzaming gigantisch.”
Onzelfstandige woningen, met gedeelde voorzieningen, zijn volgens onderzoek beter voor studentenwelzijn. “Wij streven naar minimaal vijftig procent onzelfstandig. Bij de woontorens van Haven is de helft van de woningen zelfstandig en de andere helft onzelfstandig. We konden daar zelf de spelregels bepalen.”
“Maar dit kun je bijna niet laten ontwikkelen door een commerciële partij, want het is niet rendabel. Zelfs voor woningcorporaties is dat bijna niet rendabel. En dan heb je ook nog het vreemde effect dat studio’s door huursubsidie soms goedkoper zijn dan een studentenkamer.”
Studio of samenwonen?
Het blijft zoeken naar balans. “Wat vinden studenten zelf? Veel internationale studenten vragen om een eigen plek. Tegelijk zien we dat samenwonen juist helpt bij integratie en welzijn. Dat spanningsveld zit in bijna elk project.”
De enige oplossing is door blijven duwen, en dat is precies wat we gaan doen.
Gerke Kok, regisseur studentenhuisvesting
“We staan inmiddels echt op de kaart bij de gemeente en mogen actief meedenken. Dat is overigens niet alleen mijn verdienste, maar van een groep collega’s aan onze universiteit die hier keihard aan trekt.”
Kok is positief gestemd en laat zich niet ontmoedigen door de uitdagingen die hij tegenkomt bij zijn opdracht. “De enige oplossing is door blijven duwen om onze toekomstige studenten een fijne plek te kunnen bieden om te wonen tijdens hun studie aan onze universiteit, en dat is precies wat we gaan doen.”
Uit onze strategie: over semicononderzoek
Microchips zijn onmisbaar in ons dagelijks leven. Ze vormen het kloppend hart van smartphones, zonnepanelen, medische apparatuur en talloze andere technologieën.
Nederland speelt wereldwijd een leidende rol in deze sector, met de Brainportregio als innovatiemotor. Bedrijven zoals ASML, NXP en ProDrive behoren tot de absolute top binnen dit bloeiende ecosysteem.
Om dit concurrentievoordeel te behouden en verder uit te bouwen, lanceerde de Nederlandse overheid in 2024 het . Dit pakket aan maatregelen is gericht op het versterken van de microchipindustrie en het ondersteunen van de groei van Brainport Eindhoven.
De ϸ speelt hierin een cruciale rol. Niet alleen door het opleiden van het talent dat de microchipindustrie nodig heeft, maar ook door kennis te ontwikkelen binnen dit strategisch belangrijke onderzoeksdomein. In het Casimir Instituut werken alle disciplines die nodig zijn voor de huidige en toekomstige chips samen aan dit onderzoek.
Foto: Bart van Overbeeke
Geschreven door
Video: Beethoven updates Stayϸned
Meer over onze strategie