黑料福利网

Henny Romijn is universitair hoofddocent Technology & International Sustainable Development aan de faculteit Industrial Engineering & Innovation Sciences. Ze is van oorsprong ontwikkelingseconoom en richt zich in haar onderzoek op innovatie voor armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling. Maar vandaag vertelt ze over een ander onderwerp: welzijn 鈥� en hoe je dat hervindt als alles wankelt.

Een verlies dat alles op z鈥檔 kop zette

鈥淢ijn ex-partner Amin en ik waren veertig jaar elkaars beste maatjes. We waren niet meer bij elkaar, maar bleven onafscheidelijk鈥�, vertelt Henny. 鈥淭oen bleek dat hij ernstig ziek was, kwam alles in beweging: zijn gezondheid, mijn werk, mijn aanstaande pensionering 鈥� alles schoof en gleed. Hij had Alzheimer en een verkalkte alvleesklier, waardoor hij niet meer kon eten. Een zware tijd vol onzekerheid volgde.鈥�

Henny woont in Eindhoven, Amin woonde in Den Haag. 鈥淪oms was het heftig - dan werd hij door de politie gevonden op een bankje in het park, nadat hij was weggelopen uit het ziekenhuis. Hij heeft twee keer in het ziekenhuis gelegen zonder dat ik het wist. Het duurde een paar dagen voor ze mij in beeld kregen, omdat we niet meer getrouwd waren. De onmacht en de zorgen vraten aan me. Maar ik voelde ook dat ik voor hem wilde zorgen tot het eind.鈥�

De universiteit en mijn collega鈥檚 gaven me de ruimte. Het gaf me het gevoel dat ik mens mocht zijn.

Henny Romijn

鈥淥p het moment dat Amins gezondheid verslechterde, begon voor mij een andere realiteit. Er was nauwelijks nog ruimte voor werk, althans niet op de manier waarop ik het gewend was. De universiteit en mijn collega鈥檚 hebben het mogelijk gemaakt voor mij om bij Amin te kunnen zijn.鈥�

鈥淶onder mijn collega鈥檚 zou ik zijn omgevallen. Ze namen mijn onderwijs over, roosters werden aangepast. Studenten toonden begrip als mijn feedback op zich liet wachten of als ik tijdens een college even weg moest voor een belangrijk telefoontje. Ik had diepe en waardevolle gesprekken met betrokken collega鈥檚. Dat draagvlak en meebewegen raakte me 鈥� het liet me voelen dat ik mens mocht zijn, geen functie.鈥�

Meer dan alleen verlies

Het besef dat er in verlies ook iets anders schuilt, hield haar op de been. 鈥淗et is nooit alleen maar verlies. Het is yin-yang. In het diepe verdriet zit ook intensiteit, schoonheid, verbinding.鈥�

Terwijl ze mantelzorger was, ontdekte ze hoe waardevol het is om iets eenvoudigs te doen voor een ander. 鈥淓en krant meenemen, de tv weer aan de praat krijgen, Indiaas koken met z鈥檔 favoriete kruiden. Kleine daden van liefde en betekenis.鈥�

Ontmoetingen met vreemden

Ze vond ook waarde in de mensen die in haar leven kwamen rondom de zorg voor Amin: zorgverleners, maatschappelijk werkers, mensen van de crisisdienst. 鈥淪oms spreek je iemand maar vijf minuten, maar toch verandert die ontmoeting iets in je. Het kan een blik, een woord of een gebaar zijn. Die momenten maakten voor mij het verschil. Dat is ook welzijn: het besef dat je gedragen wordt, soms onverwacht, door een volslagen vreemde.鈥�

Het besef dat je gedragen wordt, soms onverwacht en door een volslagen vreemde, dat is ook welzijn voor mij.

Henny Romijn

Het afscheid van Amin naderde. 鈥淒e laatste keer dat ik bij hem was in de hospice, lag hij in bed. Hij was niet meer aanspreekbaar, maar ik voelde dat hij me nog hoorde. Ik had een paar spirituele boeken meegenomen, teksten die hem dierbaar waren. Terwijl ik daar zat, begon ik zachtjes voor te lezen. De kamer werd stiller dan stil. Niet alleen van buiten, maar vooral van binnen. Ik wist: dit is het laatste dat ik voor hem kan doen. En het was goed zo. De volgende ochtend was hij overleden.鈥�

Niet in rouw 鈥� maar in rijkdom

鈥淗et voelde zwaar, maar ook compleet. Ik had afscheid kunnen nemen, met aandacht, liefde en zachtheid. Ik rouw niet zoals de meeste mensen rouwen,鈥� zegt ze openhartig. 鈥淣atuurlijk mis ik Amin, soms simpelweg als ik zijn jasje zie hangen aan de kapstok, of bij het zien van de chaos van zijn Indiase kruiden in mijn keuken. Maar ik voel ook vreugde en diepe dankbaarheid. Ik vier zijn leven elke dag, en voel me rijker dan ooit. Het vermogen om te kunnen leven met wat 铆s, met verlies en met vreugde, dat is voor mij wellbeing.鈥�

Je moet door die eenzame momenten heen, gewoon zijn met wat er is.

Henny Romijn

Henny is open over hoe zwaar het soms is. 鈥淚k ben veel alleen, heb geen familie dichtbij om me heen. De feestdagen waren rauw. Oliebollen zonder hem 鈥� hij kookte altijd, ik was zijn hulpje. Ik kon het niet opbrengen om sociaal te zijn, maar ook niet om alleen te zijn. Nu gaat het beter, ik heb geleerd dat je het beest in de bek moet kijken. Niet vluchten of krampachtig het gemis opvullen.鈥�

鈥淚k zorg steeds beter voor mezelf. Doe boodschappen, zorg dat ik gezond eet. En ik heb mijn vijf katten om voor te zorgen. Ik had er eerst negen, in de buurt noemen ze me het kattenvrouwtje. Ze komen gewoon aanlopen. Sommige zijn wild, die voer ik, maar ze laten zich niet aaien. Toch hebben ze me geholpen in deze periode, door er alleen maar te zijn.鈥�

Ze onderzoekt wat haar nieuwe leven wordt na haar pensionering. Na een carri猫re waarin ze gepassioneerd lesgaf, onderzoek deed en promovendi begeleidde, vraagt ze zich naarstig af wat ze nu moet gaan doen. 鈥淚k ben altijd een ontzettende werkfanaat geweest, heb nooit iets substantieels gedaan buiten mijn werk.鈥�

Van werkfanaat naar vrijwilligerswerk

鈥淣u zoek ik naar wat ik wil in de volgende fase. Ik ben niet het type om bij een clubje te gaan, maar misschien ga ik vrijwilligerswerk doen bij de Voedselbank, het repair caf茅 of in het dierenasiel. Gelukkig lopen er aan de universiteit nog dingen door na mijn pensioen, zoals de ISBEP-projecten bij de innovation Space, het 4TU Energy Netwerk, en ik begeleid nog vijf promovendi.鈥�

Je moet je eigen pad volgen, en leren dat dat goed genoeg is.

Henny Romijn

鈥淲at ik meeneem uit dit alles, is het inzicht dat je altijd je eigen pad moet volgen. Je leven niet moet vergelijken met dat van anderen. Ik ben een laatbloeier. Mijn loopbaan begon pas echt te lopen toen ik rond de vijftig was. Pas toen begreep ik dat ik gewoon mezelf moest zijn, en dat d谩t genoeg was. Dat probeer ik mijn studenten en promovendi mee te geven.鈥�

Wat blijft, is haar filosofie: je moet leven vanuit jezelf. En misschien鈥�, besluit ze, 鈥渋s dat wel het echte leven. Niet wat je bezit, niet wat je produceert. Maar wat je voelt, deelt en doorgeeft.鈥�